PhytoChi CZ PhytoChi SK PhytoChi PL

logo500-pj-PL

Żeń-szeń pięciolistny (Panax quinguefolius)

Ženšen pětilistýNazwa łacińska: Panax quinquefolius

Rodzina: Araliaceae, araliowate

Wykorzystuje się: suszony korzeń, surowy lub przetworzony

Właściwości: chłodzi, pomaga ugasić pragnienie, działa przeciwgorączkowo oraz pobudzająco

Najczęstsze zastosowanie w medycynie tradycyjnej: gorączka, choroby na skutek wysokich temperatur (np. udar słoneczny), pragnienie itd.

Informacje ogólne: Chyba nikomu nie trzeba przedstawiać żeń-szenia. Prawie każdy o nim słyszał. Jest to najbardziej znane chińskie zioło na świecie. Działa na tyle różnych sposobów, że nawet badania naukowe, przeprowadzane od dziesiątków lat czy też tysiące opublikowanych opracowań, nie pomogły ich wszystkich potwierdzić ani obalić. Czy żeń-szeń jest tym, za co go uważamy? Może nigdy się tego nie dowiemy. A nauka nigdy nie osiągnie wytyczonego przez siebie celu i nie dojdzie do prawdy. Podam kilka dobrze znanych faktów. Miliardy Chińczyków bardzo wierzą w żeń-szeń i korzystają z jego dobroczynnego działania od ponad 2 000 lat. A Chińczycy nie są głupimi ludźmi.

Żeń-szeń azjatycki (właściwy) i żeń-szeń pięciolistny (amerykański) różnią się od siebie. Żeń-szeń azjatycki ogrzewa, jest odpowiedni dla osób, którzy przechodzą rekonwalescencję po ciężkiej chorobie i potrzebują odzyskać utracone siły. Stosuje się go jako główny lek pobudzający, mający wzmocnić odporność organizmu.  Natomiast nie powinni go używać ludzie, u których dochodzi do przewagi yang (purpurowy naskórek, dużo energii, wysokie ciśnienie krwi). Żeń-szeń amerykański działa chłodząco, stosuje się go do chłodzenia organizmu podczas gorączki lub w leczeniu udarów słonecznych. Jest przeznaczony dla osób z niedoborem yin i nadmiarem yang.

Jeśli miewasz zimne dłonie lub nogi, cierpisz na brak energii i ogólnie jesteś w słabym stanie, zastosuj żeń-szeń azjatycki. Natomiast, jeśli jesteś typem bardzo aktywnym, często zgrzanym, pełnym energii, wybierz odmianę amerykańską.  Korzeń żeń-szenia amerykańskiego oraz liście żeń-szenia azjatyckiego używane są w leczeniu kaca. Substancji czynnych żeń-szenia (azjatyckiego i amerykańskiego) jest bez liku, m.in.: saponiny żeńszeniowe (ginsenozydy) i wielocukry. Wspólnie „odpowiadają” za ogólne działanie żeń-szenia. Może słyszeliście o produktach„normowanych”? Posiadają one określoną ilość ginsenozydów, zazwyczaj tylko jeden lub dwa z kilku tuzinów tych składników. Niektórzy naukowcy udają, że ginsenozydy są jedyną substancją czynną żeń-szenia i stąd można je zmierzyć. Przynajmniej możemy być pewni, że produkty te zawierają choćby niektóre substancje czynne a nie takie rozcieńczalniki jak: skrobia i cukier. Niemniej jednak, jeśli te produkty nie zawierają ginsenozydów z całego ekstraktu żeńszeniowego (mało prawdopodobne, żeby te ekstrakty żeńszeniowe zawierały niezwykle wysoką ilość ginsenozydów), można założyć, że inne substancje czynne w nich nie występują.  Najłatwiej zaopatrzyć się w żeń-szeń, kupując jego korzeń w chińskiej dzielnicy i samemu ugotować sobie herbatę. Na opakowaniach gotowych produktów z żeń-szenia zazwyczaj nie podaje się, który gatunek ziół zawierają. Czasem na nalepce widnieje nazwa konkretnej rośliny, ale nie możemy mieć pewność czy przypadkiem nie wykorzystano tego drugiego typu żeń-szenia. Dzieje się tak, ponieważ niektórzy producenci sami nie znają różnicy między żeń-szeniem azjatyckim i amerykańskim. Przygotowanie herbaty z żeń-szenia jest proste: wsypać do filiżanki 1-2 płaskie łyżeczki od herbaty startego korzenia lub połamanych liści (liści praktycznie nie można nigdzie dostać!), zalać wrzącą wodą i pozostawić na 5-10minut.